Etiket arşivi: oran

İHALE FİRMALARI İÇİN BİLANÇO YETERLİLİK ORANLARI

  1. HİZMET İHALELERİ BİLANÇO ORANLARI

Firmaların girmiş oldukları hizmet ihalerinde mali yeterlilik isteniliyorsa (bilanço oranları)  firmanın son yıl bilançosunda veya son iki yıl bilanço ortalamasında aşağıdaki bilanço oranlarına bakılması gerekiyor. Bu oranların neler olduğu Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ‘nin Bilanço veya eşdeğer belgeler madde 35 de geçmektedir.

a-Cari Oranın ( Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar ) en az 0,75 olması istenir. 

( Bu oran firmanın belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve bir yıl yani kısa dönem içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren orandır. )

 

b-Öz Kaynak Oranın (Öz Kaynaklar / Toplam Aktif ) en az 0,15 olması istenir.

( Firma bilançosunda yer alan aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren oranıdır.)

 

c-Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranın (Kısa Vadeli Banka Borçları / Öz Kaynaklar) 0,50 den küçük olması istenir,

Firma bilançosunun öz kaynaklarının kısa vadeli banka borçlarının ne kadarını karşılayabildiğini gösterir.

Yeterlilik kriteri olarak görülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.

Not: Bu şartları bir önceki yıl da sağlayamayan firmalar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan son iki yılın ortalaması üzerinden yukarıdaki oranlara bakılır. 

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 

Bilanço veya eşdeğer belgeler

MADDE 35 –

(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

  1. a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
  2. b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

  1. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
  2. b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (Ek ibare:RG-12/6/2015-29384)  serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

 

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

  1. a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
  2. b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
  3. c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

 

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

 

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

 

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

 

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve (Ek ibare:RG-12/6/2015-29384)  serbest muhasebeci,  yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

 

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

 

(9) Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin(Ek ibare:RG-12/6/2015-29384)  serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. İkinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkralar hariç diğer fıkralarda yer alan hükümler serbest meslek kazanç defteri özeti için de uygulanır.

 

(10) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin dokuzuncu fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

 

 

  1. MAL ALIM İHALELERİ BİLANÇO ORANLARI

 

Firmaların girmiş oldukları mal alım  ihalerinde mali yeterlilik isteniliyorsa (bilanço oranları)  firmanın son yıl bilançosunda veya son iki yıl bilanço ortalamasında aşağıdaki bilanço oranlarına bakılması gerekiyor. Bu oranların neler olduğu Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ‘nin Bilanço veya eşdeğer belgeler madde 33 de geçmektedir.

 

a-Cari Oranın ( Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar ) en az 0,75 olması istenir. 

(hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

(Bu oran firmanın belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve bir yıl yani kısa dönem içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren orandır. )

 

b-Öz Kaynak Oranın (Öz Kaynaklar / Toplam Aktif ) en az 0,15 olması istenir. 

(hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

( Firma bilançosunda yer alan aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren oranıdır.)

 

c-Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranın (Kısa Vadeli Banka Borçları / Öz Kaynaklar) 0,50 den küçük olması istenir,

Firma bilançosunun öz kaynaklarının kısa vadeli banka borçlarının ne kadarını karşılayabildiğini gösterir.

 

Yeterlilik kriteri olarak görülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.

 

Not: Bu şartları bir önceki yıl da sağlayamayan firmalar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan son iki yılın ortalaması üzerinden yukarıdaki oranlara bakılır. 

 

 

Bilanço veya eşdeğer belgeler

MADDE 33 – 

(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

  1. a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
  2. b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

  1. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
  2. b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (Ek ibare:RG-12/6/2015-29384)  serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

  1. a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
  2. b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
  3. c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirleri gösterilmelidir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve (Ek ibare:RG-12/6/2015-29384)  serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

 Kaynaklar:

(1) Resmi Gazete Tarihi: 04.03.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27159 Mükerrer Yayınlanan HİZMET ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

(2) Resmi Gazete Tarihi: 04.03.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27159 Mükerrer Yayınlanan MAL ALIMI İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

 

İŞYERİ VE KONUT KİRA ARTIŞ ORANINDA SINIR VAR MI?

 İşyeri ve konut kira artış oranı ne kadar olmalı? İşyeri ve konut kira artış oranı nasıl hesaplanır? İşyeri ve konut kira artış oranı nedir? İşte bu ve buna benze sorularınızın yanıtlarını vermeye çalışacağım.

Mevzuatımızda konut kira artış oranlarında üst sınır bulunmakta iken işyeri kira artış oranında her hangi bir üst sınırlama bulunmamaktadır.

Konut kira artış oranı TÜİK tarafından açıklanan Üretici Fiyatları Endeksi’nin (ÜFE) oniki aylık ortalama değerini esas alınarak hesaplanıyor.

Türk Borçlar Kanununun 344 üncü maddesinde kira artış oranının üst sınırı belirlenmiştir.  İlgili madde şu şekildedir.

MADDE 344 – Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.

Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından üretici fiyat endeksindeki artış oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir.  Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz. Ancak, bu Kanunun, “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138 inci maddesi hükmü saklıdır. Beş yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanır.

 

İşyeri kiraları için artış oranının üst sınırı için Türk Borçlar Kanunundaki 344 üncü madenin uygulaması eklenen geçici 2 inci madde ile 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle ertelenmiştir. Eklenen madde şu şekildedir:

GEÇİCİ MADDE 2 – (Değişik: 4/7/2012-6353/53 md.) Kiracının Türk Ticaret Kanununda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354 üncü maddeleri 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmaz. Bu halde, kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunur. Kira sözleşmelerinde hüküm olmayan hallerde mülga Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

 

Kaynaklar:

TÜRK BORÇLAR KANUNU: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf

YARGI HİZMETLERİNİN HIZLANDIRILMASI AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6217.pdf